Spis treści
Jak wygląda full English breakfast? Czy brytyjskie śniadanie to zawsze jajka z kiełbaską? Czy w Londynie można zjeść śniadanie na słodko? Co to pudding? Jakie ciasto je się na święta w Anglii? Jakie bułeczki je się na brytyjskie śniadanie?
Gotuj, wiedząc co robisz! Poznaj słodką stronę kuchni brytyjskiej i różne propozycje na śniadanie.
Brytyjskie śniadanie kojarzy się przeważnie z kiełbaską, jajkami i fasolką.
Źródło: Jasper Garratt on Unsplash (dostęp 13.06.2026r.).
Angielskie śniadanie
Typowe angielskie śniadanie można znaleźć w Londynie na każdym kroku. Zresztą, nawet w innych krajach znajdziemy ‘English breakfast’. Choć nazwa ta sama, czasem z dopiskiem ‘full’, to może się trochę różnić komponentami. Na pewno znajdziemy w nim sadzone jajko, kiełbaskę i smażony boczek.
Będąc w Londynie, choć raz trzeba spróbować klasycznego brytyjskiego śniadania.
Źródło: Nauka na talerzu.
Gdzie zjeść śniadanie w Londynie?
Znalazłam fantastyczne, bardzo lokalne miejsce Regency Cafe, w którym poza tą „podstawą”, do wyboru była fasolka w sosie pomidorowym lub grillowany pomidor, toast lub chleb. Dodatkowo można było sobie dobrać kaszankę ‘black pudding’, smażone w głębokim tłuszczu placuszki ziemniaczane ‘hash browns’ czy podsmażone warzywne resztki Sunday roast, czyli ‘bubble and squeak’ albo grzyby.
Niestety żadnych innych warzyw nie było (co jest normą przy „brytyjskim śniadaniu”), ale już musztarda, ketchup czy ocet jak najbardziej. Do tego kubek bardzo mocnej herbaty (z cukrem i mlekiem, zobacz tutaj po co dodawać mleko do herbaty?) lub równie mocnej kawy. Takie śniadanie to niezły zastrzyk kalorii i energii, które przydadzą się, jeśli planuje się intensywny dzień na mieście czy w muzeach (zajrzyj do przewodnika Muzea w Londynie).
Regency Cafe urzekło mnie swoim charakterem.
Źródło: Nauka na talerzu.
Tak przedstawia się menu Regency Cafe.
Źródło: Nauka na talerzu.
Brytyjskie śniadanie na słodko
Typowe ‘English breakfast’ to nie jedyna opcja śniadania. Dla tych, co wolą coś słodkiego lub bezmięsnego, też coś się znajdzie, nawet w takiej typowej „śniadaniowni” jak Regency Cafe. Mam na myśli pudding ‘bread and butter’. To po prostu zapiekane czerstwe pieczywo w jajkach z mlekiem, które może być wzbogacone o rodzynki albo już być obecne w chlebie. Jest podawane na ciepło w towarzystwie custardu (sprawdź tutaj, co to custard) lub lodów.
Kolejna klasyka brytyjskiego śniadania, tym razem na słodko.
Źródło: Nauka na talerzu.
Puddingi angielskie
Jak już jesteśmy przy puddingu, to rozwinę trochę ten temat. Co ciekawe, słowo ‘pudding’ jest właściwie synonimem deseru, ale… może być też wytrawnym daniem. Kaszanka też jest przecież puddingiem w ich języku: ‘black pudding’! Istnieje też biała wersja ‘white pudding’. Już bez krwi, a za to z mielonego mięsa i tłuszczu wieprzowego, bułki tartej i sucharów albo płatków owsianych z dużą ilością białego pieprzu. To współczesna wersja „białej”, bo dawniej można było spotkać takie nawet bez dodatku mięsa, a jedynie z jajek, mleka i śmietanki, liczyło się, by była biała. Trochę zagmatwane te puddingi, choć większość z nich jest po prostu smaczna, więc może nie ma się co czepiać szczegółów 😉
PS Doczytaj artykuł do końca 🤭
Pudding to właściwie jakikolwiek deser.
Źródło: Nauka na talerzu.
Sticky toffee pudding
Jednym ze słodkich wariantów, który mi bardzo przypadł do gustu, jest ‘sticky toffee pudding’. Angielska klasyka, którą znajdziemy… w każdym pubie! Notabene w brytyjskim pubach można normalnie zjeść, nie tylko orzeszki czy chipsy.
Gęste, słodkie ciasto z daktylami, podawane z jeszcze słodszym sosie karmelowym i jakby jeszcze tego było mało, to zajada się je z lodami (np. z clotted cream) albo znów z custardem. Lepiej nie patrzeć w karcie, ile ma kalorii 😜 To często spotykane w Londynie, że w menu podaje się kaloryczność dania.
‘Sticky toffee pudding’ w towarzystwie lodów z ‘clotted cream’.
Źródło: Nauka na talerzu.
Spotted dick
Innym słodkim przykładem jest ‘spotted dick’, którego nie miałam okazji próbować, ale wydaje się być smaczny. Etymologia nazwy jest ciekawa, bo ‘spotted’ oznacza obecne w deserze rodzynki lub/i czarne porzeczki (polecam zaopatrzyć się w paczkę suszonych czarnych porzeczek, znalazłam ją w Marks & Spencer i są przepyszne!). Z kolei ‘dick’ jest skrótem od staroangielskich nazw puddingu takich jak ‘puddog’ lub ‘puddick’. Samo ciasto z dodatkiem tłuszczu baraniego jest gotowane na parze i podawane (znów! zresztą jak wiele deserów) z custardem.
‘Spotted dick’ ma kawałki suszonych owoców.
Źródło: ChatGPT.
Świąteczne ciasto angielskie
Kolejny interesujący pudding to ten świąteczny, który obecnie jest słodki, choć łój na liście składników pozostał. Natomiast kiedyś, oprócz suszonych owoców i aromatycznych przypraw, dodawało się do niego również mięso (baraninę lub wołowinę) i… cebulę. Nawet bardziej bym spróbowała tej dawnej wersji 🤭
Świąteczny pudding dawniej był robiony z mięsem.
Źródło: ChatGPT.
Co to pudding?
W końcu znalazłam jeden artykuł, który chyba całe te puddingowe zamieszanie wyjaśnia! A mianowicie: w Wielkiej Brytanii słowo ‘pudding’ jest używane jako ogólne określenie deseru lub dania podawanego po posiłku głównym, czyli ‘afters’. Samo słowo wywodzi się od łacińskiego ‘botellus’, co oznacza kiełbasę. I takie były pierwsze brytyjskie puddingi, które poszły w innym kierunku i przemieniły się w słodkie i słone dania.
Pudding’ pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego kiełbasę.
Źródło: Jose Puma on Unsplash (dostęp 13.06.2026r.).
Co więcej, historycznie i technicznie, „prawdziwy” pudding to ten, który jest gotowany lub parowany: czy to w naczyniu, w ścierce, czy… jelitach (przykładem jest kaszanka). Więc pieczone „puddingi”, jak opisane przed chwilą ‘bread and butter’ czy ‘sticky toffee’ nie do końca zasługują na tą nazwę. A może właśnie na tym polega ewolucja? Na tym pytaniu zostawmy już temat puddingów 😊
„Prawdziwy” pudding powinien być gotowany lub parowany.
Źródło: Edward Howell on Unsplash (dostęp 13.06.2026r.).
Angielskie bułeczki
Scones tak bardzo mi posmakowały, że poświęcę im osobny artykuł, wraz z przepisem! Teraz tylko krótko powiem, że to ciężkie bułeczki, które bardziej przypominają ciasto niż śniadaniowe pieczywo do kanapki. Mają w sobie sporo masła, które zapewnia listkowanie ciasta. Najlepsze są świeże i ciepłe, koniecznie podawane z tłustą ‘clotted cream’, czyli zagęszczoną śmietanką. Do tego dżem, zwykle truskawkowy albo rzadziej, orzeźwiający lemon curd, który bardzo polecam.
Klasyczne brytyjskie śniadanie na słodko: scones z clotted cream i dżemem truskawkowym.
Źródło: Nauka na talerzu.
Bułeczki można znaleźć w wersji ‘saute’ lub z dodatkami w cieście, zwykle rodzynkami. Miałam szczęście, by spotkać z kawałkami czekolady i suszonymi wiśniami. Co więcej, zwykle obok słodkiego wariantu pojawia się też wytrawny, z serem.
Scones w różnych wariantach.
Źródło: Nauka na talerzu.
Co ciekawe, znaleźć scones nie jest tak łatwo jak chociażby francuskie wypieki. Mogę zarekomendować piekarnię ‘Gail’s’, w której jadłam scones dwa razy, w tym te wiśniowe. Mimo że jest to sieciówka, to bułeczki (i clotted cream) mi znacznie bardziej posmakowały niż w innym miejscu specjalizującym się tylko i wyłącznie w scones. No i plusem jest sporo lokalizacji rozsianych po całym Londynie.
Gail’s bardzo mi się spodobało, bo było kilka rodzajów scones, a także inne kuszące wypieki.
Źródło: Nauka na talerzu.
W kolejnym artykule opowiadam o popularnych deserach brytyjskich, w tym także o tradycji popołudniowej herbaty ‘Afternoon Tea’. Zapraszam też do lektury artykułu o wytrawnym jedzeniu w Londynie.
Podsumowanie:
- Klasyczne ‘British breakfast’ jest łatwo dostępne i bardzo sycące.
- Puddingi są popularne w brytyjskim menu, choć historycznie wyglądały nieco inaczej.
- Obecnie pojęcie to jest bardzo szerokie i właściwie oznacza deser.
- Typowym śniadaniem na słodko są scones, podawane z ‘clotted cream’ i dżemem.
Podobał Ci się mój artykuł?
Podziel się nim! 🤗
Literatura:
Castellon, E. (2015). Traditional English Breakfast. https://www.historic-uk.com/CultureUK/Traditional-English-Breakfast/
Corbishley, N. (2025). Easy Bubble and Squeak Recipe. https://www.kitchensanctuary.com/bubble-and-squeak/
British Food A History (2025). White Pudding. https://britishfoodhistory.com/2025/08/17/white-pudding/
British Food A History (2011). What is a pudding? https://britishfoodhistory.com/2011/11/15/what-is-a-pudding/
British Food A History (2012). What is a Pudding?: Addendum. https://britishfoodhistory.com/2012/03/07/what-is-a-pudding-addendum/
TasteAtlas. https://www.tasteatlas.com/
Wikipedia (2026). Pudding. https://en.wikipedia.org/wiki/Pudding
Wyjątkowy e-book z 20 przepisami na nietuzinkowe, autorskie dania: przystawki, zupy, dania główne i desery
