Spis treści
Jak zrobić pyszne nie jagodzianki? Dlaczego jeżynianki są równie pyszne? Czy można zrobić ciasto na serwatce? Co to serwatka?
Gotuj, wiedząc co robisz! Poznaj przepis na przepyszne jeżynianki z orzechową, chrupiącą kruszonką! 😋
Poznaj sprawdzony przepis na jeżynianki (lepsze jagodzianki!) i orzechową kruszonką.
Źródło: Nauka na talerzu.
Najlepsze jagodzianki?
W lipcu każdy mówi tylko o jagodziankach: najlepszy przepis na jagodzianki, ranking najlepszych jagodzianek w Polsce, Warszawie, Krakowie… Ale czy jagodzianki są naprawdę najlepszymi drożdżówkami na świecie?
Ja powiem coś nowego, a wręcz nowe słowo: jeżynianki!
Czy jagodzianki naprawdę są najlepszymi drożdżówkami?
Źródło: ChatGPT.
Ostatnio rozmyślałam nad tym, co jest w jagodziankach tak niesamowitego i doszłam do wniosku, że za ich sukcesem stoi kilka czynników:
🫐 sezonowość, bo jagody są dostępne przez bardzo krótki czas;
🫐 dostępność, bo czarnych kuleczek nie znajdziemy w sklepie czy supermarkecie, a jedynie w… lesie. Przy dobrych wiatrach na targu czy przy leśnej drodze;
🫐 wysoka cena, która dodaje ekskluzywności (pamiętasz jeszcze Dubajską czekoladę?);
🫐 wspomnienia z dzieciństwa, bo chyba każdy jadł chociaż raz pierogi z jagodami czy jagodowe bułki (moja Ciocia nazywa je pierogami, a w jej wykonaniu są to okrągłe bułki drożdżowe wypełnione jagodami, pieczone, a nie jak sugerowałaby nazwa – pierogi 😉). Jagody przenoszą nas do beztroskich lat, do kuchni Babci, Mamy czy Cioci;
🫐 social media, bo chyba każdy publikuje zdjęcie z jagodzianką albo przepis;
🫐 smak rzecz jasna też, ale czy są to najlepsze owoce na świecie? Ja znam lepsze 🤭 A Ty?
Wyjątkowość jagód i jagodzianek to wynik m.in. ich małej dostępności.
Źródło: Nauka na talerzu.
Jagodzianki inaczej, czyli Jeżynianki
Zdobycie jagód bywa nie lada wyzwaniem. Czasem jest to wręcz niemożliwe, szczególnie w innych krajach. Sama od kilku lat mieszkam za granicą i kiedy opowiadam komuś o jagodach, zwykle nie bardzo wie, o jakich owocach mówię. Angielskie słowo 'blueberries’ większości osób kojarzy się wyłącznie z borówkami amerykańskimi. A już na pewno nie ma szans na nie w sklepie czy na targu… Ale! Jak się wyruszy do lasu, to już można znaleźć jagody. I to w dużych ilościach, o ile wcześniej nie uprzedzą nas… leśne zwierzęta. Bo ludzie właściwie ich nie zbierają! Ba! W Norwegii jadłam największe i najciemniejsze w życiu jagody, bo tak długo dojrzewały czekając, aż je znajdę i zjem 🤭
Jagody nie tak łatwo znaleźć! A na jagodzianki trzeba ich całkiem sporo.
Źródło: Nauka na talerzu.
Jeżynianki
Nie zawsze jest się też przygotowanym, by znalezione jagody zebrać, dlatego prawdopodobieństwo zrobienia jagodzianek jeszcze spada. Nie mówiąc już o znalezieniu ich w piekarni czy cukierni, bo takie „coś” nie istnieje. Dlatego postanowiłam zamienić jagodzianki równie pysznymi (a może nawet lepszymi?) owocami, czyli jeżynami. Nie dość, że można je posadzić we własnym ogródku, to jeszcze są na krzakach przez znacznie dłuższy czas. Wielkie, soczyste, słodkie owoce z kwaśnym akcentem i pięknym kolorem! Czego chcieć więcej? 😍 Tylko jeżynianki!
Jeżyny świetnie sprawdzą się w jagodziankach, czy raczej jeżyniankach 🤭
Źródło: Arielle Allouche on Unsplash (dostęp 27.07.2026r.).
Ciasto z serwatką
Ostatnimi czasy robię dużo przetworów mlecznych, a przy okazji zostaje mi serwatka. Dlatego jeżynianki zrobiłam na serwatce, a nie jak zwykle na mleku. Oczywiście możesz śmiało sięgnąć po mleko.
A czym jest serwatka? To „odpad” przy produkcji sera. Do mleka dodaje się podpuszczkę lub bakterie mlekowe albo zakwasza bezpośrednio kwasem (błyskawiczny twaróg). Wówczas dochodzi do koagulacji kazeiny (białko mleka). Jaki jest efekt? Powstaje masa serowa (skrzep) i białawo-żółty płyn, czyli serwatka.
Dawniej serwatka była uważana za „odpad”, jednak w ostatnich latach jest wręcz odwrotnie, bo dostrzega się w niej zdrowotny potecjał.
Serwatka jest „odpadem” z mleka przy produkcji serów.
Źródło: Nauka na talerzu.
Przepis na jeżynianki
Jeżynowe nadzienie:
600 g świeżych jeżyn (mogą być też mrożone, ale wówczas zwiększ ilość skrobi do 50 g)
72 g cukru białego kryształu
36 g skrobi kukurydzianej lub ziemniaczanej
Przygotowanie nadzienia:
Jeżyny delikatnie płuczemy, żeby owoce się nie porozpadały.
Czekamy aż wyschną, dlatego warto opłukać je już na samym początku przygotowań.
Tuż przed nadziewaniem owoce mieszamy z cukrem i skrobią, która „złapie” wyciekający sok owocowy i zapobiegnie zakalcowi.
Jeżyny wymieszaj z pozostałymi składnikami tuż przed nadziewaniem ciasta.
Źródło: Nauka na talerzu.
Składniki na kruszonkę na Jeżynianki:
120 g mąki pszennej
100 g cukru białego kryształu
20 g migdałów (w przypadku alergii, nielubienia, braku czy innego powodu, orzechy możesz zamienić na taką samą ilość cukru 😉)
60 g zimnego masła
Przygotowanie kruszonki:
Migdały zgrubnie siekamy. Mąkę mieszamy z cukrem i orzechami. Dodajemy kawałki masła i wcieramy w suche składniki aż otrzymamy grudki, większe okruchy. Wstawiamy do lodówki do momentu użycia, czyli posypania jeżynianek.
Ważne, by kruszonkę zrobić wcześniej, musi się schłodzić porządnie w lodówce. Wyjaśniłam to w artykule „Idealna kruszonka”.
Migdałowa kruszonka idealnie się komponuje z jeżynami.
Źródło: Nauka na talerzu.
Składniki na ciasto na Jeżynianki (około 15 sztuk):
Przygotowanie ciasta drożdżowego: zaczyn
W przypadku świeżych drożdży musimy zrobić z nich zaczyn. Jednak ja robię go nawet wtedy, gdy używam drożdży suchych. Jak zrobić zaczyn? Mleko/serwatkę podgrzewamy do 27-35°C, ale nie wyższej, bo inaczej zabijemy drożdże. Wówczas wkruszamy drożdże i sypiemy trochę cukru (z podanej w przepisie ilości). Mieszamy do rozpuszczenia drożdży i zostawiamy na kilka minut, aż drożdże zaczną pracować, czyli na powierzchni pojawią się pęcherzyki powietrza, a sama mieszanka trochę się podniesie.
Przed rozpoczęciem przygotowania ciasta, zapraszam do lektury artykułu „Idealne ciasto drożdżowe”. W nim objaśniłam istotne kwestie związane z pracą z drożdżami i zrobieniem pięknie wyrośniętego ciasta. A jeszcze więcej smacznej i pożytecznej wiedzy znajdziesz w moim ebooku „Poradnik cukierniczy”.
W małej miseczce lub kubku ubijamy jajko z pozostałym cukrem.
Do dużej miski wsypujemy 350 g mąki i sól, dodajemy gotowy zaczyn i ubite jajko z cukrem. Miksujemy razem przez kilka minut.
Gdy robię ciasto drożdżowe, to najpierw wspomagam się mikserem, a potem przechodzę na ręczną pracę. Z tego powodu nie daję całej mąki od razu, bo ciasto byłoby zbyt gęste dla miksera ręcznego.
Gdy ciasto jest już gładkie, dodaję rozpuszczone, przestudzone masło oraz część pozostałej mąki (50 g). Dalej miksuję. Kiedy ciasto jest już gęste, za gęste dla miksera, przerzucam się na ręczne wyrabianie, dosypując ostatnią partię mąki, czyli 100 g.
Ciasto możesz wyrobić tylko przy pomocy robota kuchennego lub innej maszyny, bez brudzenia rąk. Wtedy dodaj całą mąkę na raz.
Pamiętaj tylko, że masło należy dodać na końcu, bo tłuszcz przeszkadza w tworzeniu siatki glutenowej.
Wyrobione ciasto odstawiamy do wyrośnięcia na około godzinę.
Polecam fermentację ciasta na zimno, bo rezultat jest smaczniejszy i bardziej aromatyczny. Na czym ona polega? Wyrobione ciasto wkładamy na czas wyrastania do lodówki na kilka godzin, może to być nawet 12 godzin. Po wyciagnięciu z lodówki, zostawiamy na około godzinę w temperaturze pokojowej, by się ogrzało. Dalej postępujemy tak samo jak z „normalnym” ciastem.
Jeżynianki bardzo przypominają lepienie pierogów.
Źródło: Nauka na talerzu.
Wyrośnięte ciasto przebijamy, czyli ponownie krótko wyrabiamy. Robimy wałek i dzielimy na kąski wielkości dłoni. Możesz je odważyć: około 60 gram, ale możesz też zrobić większe lub mniejsze, w zależności od własnych preferencji.
Formujemy kulki, a następnie rozpłaszczamy za pomocą dłoni lub wałka na cienki, ale nieprzezroczysty placek, bo wówczas nadzienie wypłynie. Dajemy sowitą porcję nadzienia i sklejamy jak pierogi. Brzegi warto skleić dwukrotnie, aby nie umknęła Ci jakaś dziurka. Nie robimy nadmiernego „ucha” z ciasta, chcemy by było małe, wręcz je ukrywamy pod spodem jeżynianki. Tą częścią ze zlepieniem kładziemy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
Zostawiamy do wyrośnięcia na około 30 minut. W tym czasie nagrzewamy piekarnik do do 200°C.
Jeżynianki odstawiamy do wyrośnięcia, a tuż przed pieczeniem smarujemy, żeby kruszonka się lepiej trzymała ciasta.
Źródło: Nauka na talerzu.
Jeżynianki smarujemy roztrzepanym żółtkiem, śmietanką albo mlekiem (nie za dużo). Posypujemy obficie kruszonką.
Pieczemy 20-25 minut do ładnego zrumienienia powierzchni jeżynianek i kruszonki.
Chwilę studzimy (10 minut) i zajadamy wciąż gorące, najlepiej ze szklanką ciepłego mleka, bawarki albo gorącej czekolady.
Jeżynianki są najsmaczniejsze na ciepło. Uważaj, by się nie poparzyć 🤭
Źródło: Nauka na talerzu.
Przetestowałaś przepis?
Posmakowały Ci moje jeżynianki?
Podziel się z innymi 🤗
Oznacz @naukanatalerzu na Instagramie.
Możesz trafić do Galerii Czytelników na blogu Nauka na talerzu 😊
Galeria Czytelników
Jeżynianki w wersji borówkowej (borówianki?) w wykonaniu Wioli Ścisłowskiej.
Podobał Ci się mój artykuł?
Podziel się nim! 🤗
Wyjątkowy e-book z 20 przepisami na nietuzinkowe, autorskie dania: przystawki, zupy, dania główne i desery
Literatura:
AK (2026). Latami uznawano ją za odpad. Naukowcy mówią dziś o jednej szklance dziennie. https://www.portalspozywczy.pl/inne/artykuly/latami-uznawano-ja-za-odpad-naukowcy-mowia-dzis-o-jednej-szklance-dziennie,286298.html
