Spis treści
Jak wygląda popołudniowa herbata w Anglii? Czym się różni afternoon tea od cream tea? Co znajduje się w popularnych angielskich puszkach? Jakie są brytyjskie desery? Czy Brytyjczycy jedzą krówki? Jakie ciasta je się w Wielkiej Brytanii?
Gotuj, wiedząc co robisz! Poznaj brytyjskie desery, niektóre z nich mogą się okazać całkiem znane 🤭
Poznaj brytyjskie desery.
Źródło: Rob Wicks on Unsplash (dostęp 13.06.2026r.).
Angielskie jedzenie
Ten artykuł jest kontynuacją opowieści o jedzeniu w Londynie i poza stolicą, dlatego zachęcam do wcześniejszej lektury na temat śniadania brytyjskiego, w którym opowiedziałam nie tylko o kiełbaskach z jajkiem i fasolą, ale chociażby o puddingach czy scones. Dzisiaj weźmiemy pod lupę brytyjskie desery.
Śniadanie brytyjskie nie zawsze oznacza kiełbaski, bekon, jajka i fasolę.
Źródło: Nauka na talerzu.
Popołudniowa herbata
Scones są elementem ‘Cream Tea’, ale najpierw musimy zacząć od ‘Afternoon Tea’. Choć zwyczaj picia herbaty w Anglii nie jest niczym nowym, bo został tam rozpowszechniony już w latach 60. XVII wieku, to pomysł podwieczorku, czyli ‘Afternoon Tea’ jest znacznie młodszy. Został on wprowadzony dopiero w 1840 roku przez Annę, siódmą księżną Bedfordu. Powód był niezwykle ludzki: głód.
Obiad w południe, a kolacja dopiero o ósmej, więc księżna zwyczajnie była głodna około godziny 16. Dlatego poprosiła o herbatę, chleb z masłem i ciasto. Prośba się powtarzała, a Anna zaczęła zapraszać przyjaciół do wspólnego picia herbaty (tutaj sprawdź, po co dodawać mleko do herbaty). I tak narodziła się moda na herbaciane spotkania towarzyskie między 16 a 17.
Księżna Anna była zwyczajnie głodna.
Źródło: Sebastian Coman Photography on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Brytyjskie tradycje kulinarne
Dzisiaj Anglicy już raczej nie kultywują tej tradycji, tylko szybka herbata z torebki i może jakieś ciastko. No chyba że nadarza się specjalna okazja jak urodziny, ‘baby shower’ czy wieczór panieński. Aczkolwiek można doświadczyć angielskiego podwieczorku w wielu kawiarniach czy restauracjach.
Co pojawia się w ramach ‘Afternoon Tea’? Obowiązkowo herbata, zwykle kilka do wyboru. Do tego różne kanapeczki, przeważnie z ogórkiem, wędzonym łososiem i serkiem, kurczakiem czy pastą jajeczną. Pojawiają się rozmaite ciasteczka i wspomniane na początku scones, obowiązkowo serwowane z clotted cream i dżemem.
Popołudniowa herbata to niemała uczta.
Źródło: Sebastian Coman Photography on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Cream Tea
Taki podwieczorek jest dość obfitą i drogą ucztą, bo ceny zaczynają się od 30 funtów za osobę. Dla osób poszukujących czegoś lżejszego, dla żołądka i portfela, dobrą alternatywa jest ‘Cream Tea’. To „tylko” scones z clotted cream, dżemem i herbatą, ale bułeczki, już nie mówiąc o tłuściutkim mlecznym smarowidle, nasycą na kilka godzin 😉
‘Cream tea’ to lżejsza uczta: dla żołądka i portfela.
Źródło: TEAcreativelife │ Soo Chung on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Ciasteczka w puszce
Jak już jesteśmy przy herbacie, to opowiem nieco o popularnych deserach. Najbardziej podstawowym towarzyszem herbaty są kruche ciasteczka ‘shortbread’. I na tyle popularnym i kojarzonym z Wielką Brytanią, że w wielu sklepach z pamiątkami, a nawet marketach, można kupić ładne puszki wypakowane maślanymi ciasteczkami.
Angielskie puszki: nie dość, że ładnie wyglądają, to jeszcze nie są puste.
Źródło: Nauka na talerzu.
Desery brytyjskie: krówki
Podobnie zresztą „krówki”, które znajdziemy pod nazwą ‘fudge’. W miejscach, które specjalizują się tylko karmelkami, można spotkać przeróżne warianty smakowe, np. na Borough Market. Z kolei w Szkocji możemy się spotkać z ‘tablet’, które jest bardziej kruche od ‘fudge’, a przygotowuje się je z cukru, skondensowanego mleka i masła.
Krówki ‘fudge’ można kupić na wagę, np. na Borough Market.
Źródło: Nauka na talerzu.
Brytyjskie kruche ciastka
Tartę ‘Bakewell’ można znaleźć w wersji mini, “na raz”.
Źródło: Alan Stephenson on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Desery brytyjskie: Ciasto z karmelem
I przepyszne „Banoffee”! Chyba moje ulubione ciasto z dzieciństwa, które znikało w try miga, a funkcjonowało pod nazwą „Ciasto filipkowe”, bo pierwszy raz spróbowaliśmy je u Cioci, mamy Filipa, nie mając pojęcia, że swe korzenie ma w Wielkiej Brytanii 😉 Czy istnieje lepszy foodpairing niż ten: kruche ciasto (lub rozkruszone herbatniki z dodatkiem masła), karmel (a właściwie gotowane mleko skondensowane), banany i bita śmietana?
‘Banoffee’ czy raczej „Ciastko filipkowe” to jedno z moich ulubionych deserów.
Źródło: Nauka na talerzu.
Brytyjskie ciasta
Brytyjczycy znają nie tylko kruche ciasto, bo te miększe też się znajdą w ich słodkim repertuarze. Bardzo proste ciasto funtowe, ‘pound cake’, o którym pisałam więcej w artykule o babce idealnej i jej konotacjach z babką piaskową.
Ciasto funtowe jest niezwykle proste w wykonaniu, jak i pod względem składników.
Źródło: Anshu A on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Desery brytyjskie: Biszkopt ze śmietaną
Poza ciastami ucieranymi, pojawiają się oczywiście biszkopty. I tu dobrym reprezentantem jest ‘Victoria sponge’, w którym miękkie ciasto przełożone jest dżemem, zwykle truskawkowym lub malinowym, a niekiedy jeszcze bitą śmietaną.
‘Victoria sponge’ bardzo przypomina moje ciasto z truskawkami i bitą śmietaną.
Źródło: balesstudio on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Desery brytyjskie w pucharkach
Kolejny brytyjski deser to ‘trifle’, który przygotowuje się w dużej przezroczystej salaterce lub mniejszych pucharkach. Widzę w tym pewna analogię do popularnych w czasach mojego dzieciństwa pucharki z galaretką, owocami i „Śnieżką”. Choć elementy tego deseru są zupełnie inne, bo mamy biszkopty nasączone w słodkim winie (np. porto lub sherry) albo brandy, do tego owoce w formie puree lub dżemu i co jeszcze? Chyba nie zdziwię: custard! O wszędobylstwie custardu w brytyjskiej kuchni pisałam w poprzednim artykule. A „wisienką na torcie” jest bita śmietanka.
‘Trifle’ to deser podawany w pucharku lub salaterce.
Źródło: Lama Roscu on Unsplash (dostęp 23.06.2026r.).
Desery brytyjskie: Słodki bałagan
Jest też deser, którego nie podaje się z custardem (choć osobiście go uwielbiam!), a mianowicie ‘Eton Mess’. Co znajdziemy w tym bałaganie? Chrupiącą, pokruszoną bezę, świeże truskawki i ubitą śmietankę. Trochę jak beza ze śmietaną i owocami, tyle że nie w formie tortu, a już poporcjowana, bo ten deser, podobnie jak ‘trifle’, podaje się w pucharkach lub ozdobnych szklankach.
‘Eton mess’ to beza z bitą śmietaną i truskawkami w nieładzie.
Źródło: ChatGPT.
Cynamonki w Londynie
Drożdżowe wypieki są również popularne w kuchni brytyjskiej, a szczególnie bułeczki ‘Chelsea bun’. Przypominają nieco amerykańskie cynamonki, ale tu nadzienie robi się z masła, cukru i suszonych porzeczek. Aczkolwiek cynamon pojawia się w samym cieście, obok cytrynowej skórki. Zresztą, drożdżowe zawijańce można znaleźć na każdym kroku w Londynie. Ba! Są nawet piekarnie, które specjalizują się tylko w tym wypieku, oferując różne warianty, także z różnymi kremami na wierzchu, np. słynnym korzennym Lotus.
Cynamonki znajdziesz na każdym kroku, w różnych wariantach.
Źródło: Nauka na talerzu.
Podsumowanie:
- Tradycja ‘Afternoon Tea’ sięga prawie 200 lat, a pomysł był podyktowany głodem.
- „Uboższą” wersja „popołudniowej hebaty” jest ‘Cream tea’.
- W brytyjskiej kuchni popularne są desery na bazie różnych ciast: kruchego, drożdżowego, biszkoptowego.
- W Wielkiej Brytanii można znaleźć słodycze dość podobne do krówek.
Podobał Ci się mój artykuł?
Podziel się nim! 🤗
Literatura:
Johnson, B. Afternoon Tea. https://www.historic-uk.com/CultureUK/Afternoon-Tea/
Swan (2022). Brief History of Afternoon Tea. https://swanlondon.co.uk/brief-history-of-afternoon-tea/
TasteAtlas. https://www.tasteatlas.com/
Wyjątkowy e-book z 20 przepisami na nietuzinkowe, autorskie dania: przystawki, zupy, dania główne i desery
